آرامگاه مسيح: نيمه شب از کانال 4 بی بی سی فيلم مستندی می بينم در باره تاريخی بودن مسيح. اين بحث پردامنه ای است در ادبيات دينی و ضد دينی غربيان. اما نکته ای که در پايان فيلم مطرح شد برای من تازگی داشت و آن اينکه مسيح پس از مصلوب شدن و جان به در بردن از آن، در واقع از حيطه فرمانروايی روميان به سمت شرق گريخت و در کشمير استقرار يافت و از پس سی سال هدايت و شفابخشی جان به جان آفرين تسليم کرد. مقبره ای در سريناگار را هم نشان می داد که مردم محلی آن را آرامگاه مسيح می دانند.

فيلم که تمام شد با اندک جستجويی در اينترنت سايت اصلی اين آرامگاه را هم همراه با صدها مطلب ديگر يافتم. اين سايت آرامگاه مسيح نام دارد و عمدتا با ادبيات جنبش احمديه هند پشتيبانی می شود و کتاب عمده ای با نام مسيح در هند به تاريخ آواخر قرن نوزدهم -که متن کامل آن به انگليسی هم در همين سايت هست. رابطه شرق با مسيح سخت قديم است. از شاهزادگان/مغان پارتی که به جستجوی ستاره او رفتند تا پيوندهای او و بودا و ميترا. نگره سفر او به شرق از اين بابت بسيار تامل برانگيز است.