آرامگاه مسیح: نیمه شب از کانال ۴ بی بی سی فیلم مستندی می بینم در باره تاریخی بودن مسیح. این بحث پردامنه ای است در ادبیات دینی و ضد دینی غربیان. اما نکته ای که در پایان فیلم مطرح شد برای من تازگی داشت و آن اینکه مسیح پس از مصلوب شدن و جان به در بردن از آن، در واقع از حیطه فرمانروایی رومیان به سمت شرق گریخت و در کشمیر استقرار یافت و از پس سی سال هدایت و شفابخشی جان به جان آفرین تسلیم کرد. مقبره ای در سریناگار را هم نشان می داد که مردم محلی آن را آرامگاه مسیح می دانند.

فیلم که تمام شد با اندک جستجویی در اینترنت سایت اصلی این آرامگاه را هم همراه با صدها مطلب دیگر یافتم. این سایت آرامگاه مسیح نام دارد و عمدتا با ادبیات جنبش احمدیه هند پشتیبانی می شود و کتاب عمده ای با نام مسیح در هند به تاریخ آواخر قرن نوزدهم -که متن کامل آن به انگلیسی هم در همین سایت هست. رابطه شرق با مسیح سخت قدیم است. از شاهزادگان/مغان پارتی که به جستجوی ستاره او رفتند تا پیوندهای او و بودا و میترا. نگره سفر او به شرق از این بابت بسیار تامل برانگیز است.